Một máy ép thủy lực đang hoạt động bình thường nhưng bắt đầu xuất hiện tiếng kêu lớn tại bộ nguồn dầu. Có trường hợp dầu nóng hơn trước, xy lanh chạy chậm hoặc máy không đạt lực ép yêu cầu. Khi gặp những hiện tượng này, nhiều nhân viên vận hành cho rằng bơm đã hỏng và cần thay ngay.
Tuy nhiên, bơm PFE-31028-FDV bị kêu, nóng hoặc hệ thống hoạt động yếu không nhất thiết do cụm cánh gạt bên trong bị hư. Nguyên nhân còn có thể nằm ở đường hút, dầu thủy lực, motor hoặc van điều khiển. Việc kiểm tra theo trình tự sẽ giúp hạn chế thay sai linh kiện.
1. Dấu hiệu nào cần kiểm tra bơm?
Trước tiên, cần xác định máy xuất hiện bất thường khi nào. Tiếng kêu phát ra ngay lúc khởi động hay chỉ khi xy lanh chịu tải? Dầu nóng liên tục hay chỉ tăng nhiệt trong một công đoạn? Xy lanh chạy chậm ở cả hai chiều hay chỉ một chiều? Nếu nắm được những thông tin này, kỹ thuật viên có thể khoanh vùng nguyên nhân tốt hơn. Không nên chỉ nghe tiếng ồn tại thân bơm rồi kết luận ngay bơm bị hỏng.

2. Bảng kiểm tra sự cố ban đầu
Hiện tượng | Nguyên nhân có thể | Cần kiểm tra |
Bơm kêu lớn | Hút khí, xâm thực, lỗi cơ khí | Đường hút, bơm |
Dầu nóng bất thường | Tổn thất, quá tải, làm mát | Van, tải, bộ làm mát |
Xy lanh chạy chậm | Thiếu lưu lượng, rò rỉ | Bơm, van, xy lanh |
Máy không đạt áp suất | Van xả, rò nội bộ | Mạch áp suất |
Cụm bơm rung | Khớp nối lệch, bệ lỏng | Motor và giá lắp |
Bơm nhanh hỏng | Dầu bẩn, điều kiện hút kém | Toàn bộ hệ thống |
Bảng trên chỉ giúp định hướng chẩn đoán, không thay thế kết quả đo kiểm bằng dụng cụ chuyên dụng.
3. Nguyên nhân thứ nhất: thiếu dầu trong thùng
Bơm cần được cung cấp dầu đầy đủ để tạo dòng dầu ổn định. Nếu mức dầu thấp, đường hút có thể không nhận đủ dầu trong một số trạng thái vận hành.
Khi đó, bơm có thể xuất hiện tiếng ồn và khả năng cấp dầu bị ảnh hưởng. Nếu tiếp tục vận hành khi thiếu dầu nghiêm trọng, các chi tiết bên trong có nguy cơ bị mài mòn hoặc hư hỏng. Khi kiểm tra, cần xem mức dầu theo chỉ dẫn của bộ nguồn. Không nên bổ sung loại dầu khác khi chưa xác nhận tính tương thích với dầu đang sử dụng.

4. Nguyên nhân thứ hai: đường hút bị hở hoặc tắc
Đường hút đưa dầu từ thùng chứa đến cửa vào bơm. Nếu đầu nối không kín, không khí có thể lọt vào hệ thống. Nếu lọc hút hoặc đường ống bị tắc, bơm có thể không được cung cấp đủ dầu. Điều kiện hút không phù hợp có thể gây xâm thực, tiếng kêu và giảm khả năng làm việc.
Với dòng PFE, cần tuân thủ các yêu cầu áp suất tại cửa hút theo catalogue tương ứng. Không nên cho bơm tiếp tục hoạt động khi nghi ngờ đang có hiện tượng xâm thực nghiêm trọng.

5. Nguyên nhân thứ ba: dầu thủy lực bị nhiễm bẩn
Bơm cánh gạt sử dụng các bề mặt làm việc có yêu cầu về độ sạch dầu. Nếu dầu chứa nhiều tạp chất, các chi tiết có thể bị mài mòn nhanh. Bụi bẩn cũng có thể ảnh hưởng đến hoạt động của van điều khiển trong hệ thống.
Một số trường hợp thay bơm mới nhưng không vệ sinh thùng dầu hoặc đường ống khiến lỗi tiếp tục xảy ra. Vì vậy, khi sửa chữa, cần kiểm tra bộ lọc, chất lượng dầu và nguyên nhân nhiễm bẩn. Không nên xem thay bơm là giải pháp duy nhất khi nguồn dầu chưa được xử lý.
6. Nguyên nhân thứ tư: motor hoặc khớp nối không phù hợp
Bơm cần được dẫn động đúng chiều quay và trong dải tốc độ cho phép. Nếu motor không đạt tốc độ cần thiết, lưu lượng thực tế có thể thấp hơn yêu cầu. Nếu khớp nối bị lệch, tải cơ khí không mong muốn có thể tác động lên trục bơm.
Đối với kết cấu đầu côn, việc lắp khớp nối không đúng có thể gây thêm rủi ro cơ khí. Cần kiểm tra trục, khớp nối, chân bệ và tình trạng liên kết motor. Không nên cố chạy thử khi phát hiện rung mạnh hoặc va chạm cơ khí.

7. Nguyên nhân thứ năm: van an toàn hoặc van điều khiển
Một máy ép không đạt lực chưa chắc do bơm mất khả năng cấp dầu. Nếu van giới hạn áp suất mở ở điều kiện không phù hợp, dầu có thể quay về thùng trước khi hệ thống đạt áp suất yêu cầu. Van điều khiển bị rò nội bộ cũng có thể ảnh hưởng đến chuyển động của xy lanh.
Ngoài ra, nếu phớt xy lanh bị hỏng, máy có thể bị mất lực dù bơm vẫn làm việc. Vì vậy, kỹ thuật viên cần đo áp suất tại những vị trí phù hợp theo sơ đồ máy. Không được tự tăng áp van an toàn để khắc phục máy yếu.
8. Nguyên nhân thứ sáu: cụm cánh gạt bên trong bị mòn
Sau thời gian làm việc, các cánh gạt và bề mặt tiếp xúc bên trong bơm có thể bị mòn. Khi độ kín nội bộ giảm, lưu lượng cấp ra có thể thấp hơn mức yêu cầu, đặc biệt khi máy chịu tải. Bơm cũng có thể phát tiếng kêu hoặc tăng nhiệt nếu có hư hỏng cơ khí.
Tuy nhiên, cần kiểm tra đường hút, dầu, motor và hệ van trước khi kết luận. Dòng PFE sử dụng cơ cấu ruột bơm dạng cartridge, có thể thuận tiện cho việc bảo trì theo đúng cấu hình. Việc tháo cụm ruột phải được thực hiện theo hướng dẫn kỹ thuật.

9. Kiểm tra an toàn trước khi quyết định thay bơm
Trước khi kiểm tra, phải dừng máy và cô lập nguồn năng lượng. Cần xả áp tồn dư theo quy trình, đặc biệt đối với hệ thống có bình tích áp hoặc xy lanh đang giữ tải. Không dùng tay để tìm điểm rò trên đường dầu có áp suất cao. Dầu thủy lực áp suất cao có thể xuyên qua da và gây chấn thương nghiêm trọng. Kỹ thuật viên nên sử dụng đồng hồ đo áp suất và thiết bị đo lưu lượng phù hợp. Chỉ khi có kết quả kiểm tra mới nên quyết định sửa chữa cụm bơm hoặc thay nguyên bộ.
10. Khi nào nên thay PFE-31028-FDV?
Nên đánh giá thay bơm khi đã xác định hư hỏng bên trong hoặc thiết bị không còn đáp ứng điều kiện làm việc sau khi loại trừ các nguyên nhân bên ngoài. Khi thay, phải giữ đúng dung tích, đầu trục, chiều quay, mặt bích và hướng cửa dầu.
Băng Tải Bình Minh cung cấp bơm thủy lực và phụ kiện phục vụ bảo trì nhà máy. Khách hàng có PFE-31028-FDV đang phát tiếng kêu hoặc hoạt động yếu có thể gửi ảnh bơm cũ và kết quả kiểm tra để được hỗ trợ đối chiếu hàng thay thế.